Foliumzuur en zwanger worden: wanneer begin je er precies mee?

Zodra je met je partner besluit dat je zwanger wilt worden, komt één advies vrijwel altijd als eerste langs: begin met foliumzuur. Het is een klein tabletje, maar er bestaan veel vragen over. Wanneer moet je precies beginnen? Hoe lang slik je het? En welk product kies je uit het aanbod bij de drogist?

In dit artikel lees je waarom foliumzuur juist rond de conceptie zo belangrijk is, welke timing wordt aangeraden en waar je op let als je een supplement uitkiest.

Waarom foliumzuur zo belangrijk is

Foliumzuur is de synthetische vorm van foliaat, een B-vitamine (vitamine B11) die je lichaam nodig heeft voor celdeling en de aanmaak van DNA. In de eerste weken van een zwangerschap gebeurt er enorm veel: het embryo groeit snel en de basis van organen wordt aangelegd. Dan is er extra vraag naar foliaat.

Vooral de neuraalbuis, de aanleg van de hersenen en het ruggenmerg, heeft er baat bij. Deze buis sluit zich al ongeveer vier weken na de bevruchting, vaak nog voordat je weet dat je zwanger bent. Voldoende foliumzuur verkleint de kans op een neuraalbuisdefect, zoals een open ruggetje (spina bifida). Daarom draait het bij foliumzuur vooral om het moment waarop je begint.

Wanneer begin je met slikken?

Het advies in Nederland is om minimaal vier weken voordat je zwanger wordt te starten met dagelijks 400 microgram foliumzuur. In de praktijk betekent dit: begin op het moment dat je stopt met anticonceptie of bewust gaat proberen zwanger te worden. Je weet immers nooit precies in welke cyclus het raak is.

Doorgaan doe je tot en met de tiende week van de zwangerschap. Daarna is de neuraalbuis allang gesloten en is een apart foliumzuursupplement niet meer nodig, al mag je het blijven gebruiken als onderdeel van een zwangerschapsmultivitamine.

Ben je al zwanger en ben je nog niet begonnen? Start dan alsnog zo snel mogelijk. Het is nooit te laat om in die eerste weken de inname te verbeteren.

Is voeding niet genoeg?

Foliaat zit van nature in onder meer groene bladgroenten, broccoli, peulvruchten, volkorenproducten en eieren. Een gezond eetpatroon is dus zeker waardevol. Toch is het lastig om alleen via voeding aan de extra hoeveelheid te komen die rond de conceptie wordt aanbevolen. Foliaat is bovendien gevoelig voor hitte en gaat deels verloren tijdens het koken. Daarom wordt een supplement aangeraden, naast gevarieerd eten en niet in plaats daarvan.

Hoe kies je een geschikt product?

In de winkel vind je losse foliumzuurtabletten en multivitaminen speciaal voor de kinderwens en zwangerschap. Beide kunnen prima, zolang de samenstelling klopt. Wil je productvergelijkingen en achtergrondinformatie over verschillende supplementen lezen, dan vind je op supplementenfacts uitleg en reviews die je kunnen helpen bij het maken van een keuze.

Let bij het kiezen in elk geval op de volgende punten:

• Het product bevat 400 microgram foliumzuur per dagdosis.
• Kies bij een multivitamine een variant die bedoeld is voor zwangerschap of kinderwens.
• Vermijd producten met veel vitamine A in de vorm van retinol; te veel daarvan is in de zwangerschap niet goed.
• Combineer bij voorkeur met 10 microgram vitamine D, wat tijdens de zwangerschap ook wordt geadviseerd.
• Neem niet meer dan de aanbevolen dosis, tenzij een arts of verloskundige anders zegt.

Wanneer heb je een hogere dosis nodig?

Voor sommige vrouwen is 400 microgram niet genoeg. Denk aan vrouwen die eerder een kind kregen met een neuraalbuisdefect, die zelf of wier partner een neuraalbuisdefect heeft, of die bepaalde medicijnen gebruiken, zoals sommige middelen tegen epilepsie. Ook bij diabetes of overgewicht kan een ander advies gelden.

In die situaties schrijft een huisarts of gynaecoloog vaak een hogere dosis voor. Ga dit niet zelf ophogen, maar bespreek het bij voorkeur al in een preconceptiegesprek, voordat je zwanger probeert te worden.